Drukarki, urządzenia wielofunkcyjne i systemy do zarządzania wydrukiem są w wielu organizacjach kupowane na przestrzeni lat, często bez jednej spójnej strategii. W efekcie firma może utrzymywać zbyt wiele urządzeń, korzystać z różnych materiałów eksploatacyjnych i ponosić niepotrzebnie wysokie koszty serwisowe. Audyt wydruku pozwala sprawdzić rzeczywisty sposób wykorzystania infrastruktury drukującej, policzyć jej koszty oraz wskazać możliwości optymalizacji.
Czy do obsługi 80 pracowników rzeczywiście potrzeba kilkunastu drukarek i kilku skanerów? Czy część z nich można zastąpić urządzeniami wielofunkcyjnymi? Które urządzenia są wykorzystywane najbardziej intensywnie, a które generują wysokie koszty mimo niewielkiego obciążenia?
Na takie pytania odpowiada właśnie audyt środowiska druku.
Co to jest audyt wydruku?
Audyt wydruku to szczegółowa analiza urządzeń, kosztów oraz procesów związanych z drukowaniem, kopiowaniem i skanowaniem dokumentów w organizacji.
Jego celem nie jest wyłącznie policzenie liczby urządzeń. Audyt pozwala ocenić, czy infrastruktura jest dopasowana do rzeczywistych potrzeb użytkowników i czy firma nie ponosi kosztów, których można uniknąć.
Analizowane są m.in.:
- liczba i rozmieszczenie urządzeń,
- parametry techniczne,
- intensywność wykorzystania,
- stan techniczny,
- koszty materiałów eksploatacyjnych,
- częstotliwość napraw i serwisu,
- zużycie energii,
- rodzaje realizowanych wydruków,
- sposób korzystania z urządzeń przez poszczególnych użytkowników lub działy.
Podstawą jest więc zebranie danych, które pozwalają zobaczyć cały park urządzeń jako jeden system.
Inwentaryzacja drukarek i urządzeń wielofunkcyjnych
Pierwszym etapem audytu jest określenie, jakie urządzenia rzeczywiście działają w organizacji.
Pod uwagę bierze się zarówno drukarki, jak i urządzenia wielofunkcyjne, skanery oraz inne urządzenia uczestniczące w pracy z dokumentami.
W firmach funkcjonujących od wielu lat park urządzeń często rozwija się stopniowo. Kolejne drukarki są kupowane dla nowych pracowników lub działów, a starszy sprzęt pozostaje w użyciu. Po pewnym czasie organizacja może posiadać wiele urządzeń różnych producentów, wykorzystujących inne tonery, sterowniki i procedury serwisowe.
Taka sytuacja zwiększa koszty i utrudnia zarządzanie infrastrukturą.
Analiza rzeczywistego wykorzystania urządzeń
Sama liczba drukarek nie mówi jeszcze, czy infrastruktura jest dobrze zaprojektowana.
Podczas audytu sprawdza się, jak intensywnie wykorzystywane są poszczególne urządzenia. Jedna drukarka może obsługiwać tysiące stron miesięcznie, podczas gdy stojące kilka pomieszczeń dalej urządzenie jest uruchamiane sporadycznie.
Analiza obejmuje m.in.:
- średnią liczbę wydrukowanych stron,
- udział druku kolorowego i monochromatycznego,
- wydruki jednostronne i dwustronne,
- korzystanie z formatów A3 i A4,
- liczbę wykonywanych kopii,
- intensywność skanowania,
- wykorzystanie poszczególnych funkcji urządzeń.
Dzięki temu można stwierdzić, czy sprzęt odpowiada rzeczywistym potrzebom użytkowników.
Audyt potrzeb pracowników i działów
Kolejnym etapem jest analiza sposobu, w jaki poszczególne grupy pracowników korzystają z infrastruktury druku.
Nie każdy użytkownik potrzebuje urządzenia stojącego bezpośrednio przy biurku. Nie każdy dział potrzebuje też dostępu do kolorowego druku, formatu A3 czy bardzo wysokiej prędkości wydruku.
Jednocześnie są stanowiska, na których takie funkcje mogą być niezbędne.
Audyt pozwala więc odpowiedzieć na pytanie, jakiego sprzętu rzeczywiście potrzebują poszczególne osoby i zespoły, zamiast zakładać jednakowe wymagania dla całej organizacji.
Dlaczego nadmiar drukarek zwiększa koszty?
Jednym z częstych problemów większych biur jest duża liczba niewielkich drukarek przypisanych do konkretnych pracowników lub pomieszczeń.
Takie rozwiązanie bywa wygodne, ale może generować dodatkowe wydatki.
Każde urządzenie oznacza bowiem potencjalnie:
- osobne materiały eksploatacyjne,
- dodatkowe części zamienne,
- zużycie energii,
- konieczność aktualizacji i administracji,
- koszty napraw,
- dodatkową obsługę serwisową.
Jeżeli sprzęt pochodzi od wielu producentów, firma może być zmuszona do utrzymywania zapasu wielu różnych tonerów oraz korzystania z usług różnych serwisów.
Audyt pozwala wskazać urządzenia najmniej efektywne oraz te, które generują nieproporcjonalnie wysokie koszty.
Koszty druku – co właściwie trzeba policzyć?
Cena zakupu drukarki to tylko jeden z elementów całkowitego kosztu użytkowania.
Znacznie większe znaczenie w całym okresie eksploatacji mogą mieć:
- tonery i inne materiały,
- części eksploatacyjne,
- papier,
- naprawy,
- przeglądy,
- energia,
- czas administratorów IT,
- przestoje związane z awariami,
- obsługa wielu różnych modeli urządzeń.
Dopiero uwzględnienie wszystkich tych składników pozwala prawidłowo określić koszty druku.
Audyt pomaga więc odejść od prostego porównywania cen urządzeń i skupić się na rzeczywistym koszcie całego środowiska drukowania.
Więcej o możliwościach optymalizacji można również znaleźć w materiale Arcus dotyczącym tego, jak skutecznie obniżyć koszty druku.
Audyt a optymalizacja liczby urządzeń
Jednym z możliwych rezultatów audytu jest zmiana struktury parku urządzeń.
Nie musi ona jednak oznaczać prostego usunięcia określonej liczby drukarek. Celem jest przede wszystkim dopasowanie urządzeń do sposobu pracy organizacji.
W praktyce może to oznaczać np.:
- zastąpienie kilku niewielkich drukarek jednym urządzeniem wielofunkcyjnym,
- wymianę mocno wyeksploatowanych urządzeń,
- przeniesienie niewykorzystanego sprzętu do innego działu,
- zmianę lokalizacji urządzeń,
- standaryzację wykorzystywanych modeli,
- pozostawienie drukarek lokalnych tam, gdzie są rzeczywiście potrzebne.
Takie podejście pozwala ograniczyć koszty bez pogarszania komfortu pracy użytkowników.
Znaczenie rozmieszczenia urządzeń w biurze
Audyt może również wskazać, czy urządzenia są właściwie rozmieszczone.
Pracownicy często przyzwyczajają się do korzystania z drukarki znajdującej się bezpośrednio w pokoju, nawet jeżeli w niewielkiej odległości dostępne jest wydajniejsze urządzenie wielofunkcyjne.
Zmiana takiego modelu wymaga jednak odpowiedniego przygotowania. Samo usunięcie drukarek może prowadzić do niezadowolenia użytkowników.
Dlatego optymalizacja powinna uwzględniać nie tylko rachunek ekonomiczny, ale również:
- liczbę pracowników korzystających z urządzenia,
- odległość od stanowisk pracy,
- natężenie ruchu,
- specyfikę zadań danego działu,
- wymagania związane z poufnością dokumentów.
Dobrze przeprowadzony audyt pomaga więc również w reorganizacji przestrzeni biurowej.
System zarządzania drukiem jako kolejny etap
Sam audyt wskazuje stan obecny oraz możliwości optymalizacji. Kolejnym krokiem może być wdrożenie systemu zarządzania drukiem.
Takie rozwiązanie pozwala kontrolować urządzenia, monitorować ich wykorzystanie oraz dokładniej przypisywać koszty do użytkowników, działów lub projektów.
Dane mogą pokazać np.:
- kto drukuje najwięcej,
- jak często wykorzystywany jest kolor,
- z których urządzeń korzystają poszczególne zespoły,
- w jakich godzinach występuje największe obciążenie,
- które urządzenia generują najwięcej problemów.
Pozwala to przejść od jednorazowej optymalizacji do ciągłego zarządzania środowiskiem druku.
Audyt wydruku a obieg dokumentów
Analiza środowiska druku może być również punktem wyjścia do szerszej oceny sposobu pracy z dokumentami.
Jeżeli duża część wydruków powstaje tylko po to, aby dokument został przekazany kolejnej osobie, podpisany lub zarchiwizowany, warto sprawdzić, czy część tych procesów można przenieść do cyfrowego środowiska.
Dlatego informacje uzyskane podczas audytu mogą być przydatne przy projektowaniu elektronicznego obiegu dokumentów.
Zmniejszenie kosztów druku nie zawsze musi bowiem polegać na wymianie urządzeń. Czasami bardziej efektywnym rozwiązaniem jest ograniczenie liczby dokumentów, które w ogóle trzeba drukować.
Bezpieczeństwo wydruku
Audyt powinien uwzględniać nie tylko koszty, lecz również bezpieczeństwo dokumentów.
W tradycyjnym modelu wydruk może przez dłuższy czas leżeć w podajniku drukarki, gdzie dostęp do niego mają inne osoby.
System zarządzania drukiem może wykorzystywać mechanizm bezpiecznego wydruku. Dokument jest wtedy przechowywany w kolejce i zostaje wydrukowany dopiero po uwierzytelnieniu użytkownika przy urządzeniu.
Autoryzacja może odbywać się np. za pomocą kodu PIN lub karty.
Rozwiązanie to pomaga ograniczyć ryzyko pozostawienia poufnych dokumentów w ogólnodostępnym miejscu.
Druk podążający
Rozwinięciem mechanizmu bezpiecznego wydruku jest tzw. druk podążający.
Pracownik wysyła dokument do wspólnej kolejki, ale nie wskazuje konkretnej drukarki. Następnie podchodzi do dowolnego kompatybilnego urządzenia i uwierzytelnia się.
Dopiero wtedy dokument zostaje wydrukowany.
Takie rozwiązanie zwiększa elastyczność użytkowników, a jednocześnie może pozwolić na zmniejszenie liczby urządzeń potrzebnych w organizacji.
Co firma otrzymuje po zakończeniu audytu?
Efektem audytu powinny być konkretne rekomendacje dotyczące dalszego zarządzania środowiskiem druku.
Mogą one obejmować:
- wskazanie urządzeń do pozostawienia,
- wymianę najbardziej kosztownego lub wyeksploatowanego sprzętu,
- zmianę lokalizacji urządzeń,
- konsolidację parku maszynowego,
- ujednolicenie urządzeń,
- wdrożenie systemu zarządzania drukiem,
- zmianę uprawnień użytkowników,
- wprowadzenie bezpiecznego wydruku,
- ograniczenie niepotrzebnego druku kolorowego,
- dalszą digitalizację obiegu dokumentów.
Przykłady znaczenia diagnozy środowiska druku były również omawiane w artykule „Rzeczpospolitej” „Diagnoza drogą do oszczędności”.
Jak audyt wydruku pomaga obniżyć koszty?
Dobrze przeprowadzony audyt pozwala przede wszystkim ustalić, za co firma rzeczywiście płaci i które elementy środowiska druku generują niepotrzebne wydatki.
Może ujawnić urządzenia nadmiernie eksploatowane, sprzęt praktycznie niewykorzystywany, nieefektywne rozmieszczenie drukarek, zbyt dużą liczbę modeli oraz niepotrzebnie szerokie uprawnienia użytkowników.
Dzięki temu decyzje dotyczące zmian nie opierają się na przypuszczeniach, lecz na rzeczywistych danych dotyczących sposobu pracy organizacji.
Dobrze przeprowadzony audyt wydruku może być więc pierwszym etapem zarówno ograniczenia kosztów drukowania i serwisowania urządzeń, jak i budowy bardziej uporządkowanego środowiska pracy z dokumentami.






